Bel fıtığı nedir?
Omurlar arasında yastık görevi gören diskler bulunur. Diskin dış tabakası zamanla zayıflayıp çatladığında içindeki yumuşak çekirdek dışarı taşabilir ve omurgadan çıkan sinir köklerine baskı yapabilir. Bu tabloya bel fıtığı (lomber disk hernisi) denir.
Bel fıtığı en sık bel omurlarının alt seviyelerinde görülür. Uzun süre oturma, ağır yükü yanlış teknikle kaldırma, hareketsizlik, sigara ve yaşa bağlı disk yıpranması riski artıran etkenler arasındadır. Fıtık her zaman ani bir hareketle oluşmaz; çoğu zaman yıllar içinde biriken yükün sonucunda ortaya çıkar.
Belirtileri nelerdir?
- Bel ağrısı
- Kalçaya ve bacağa, bazen ayağa kadar yayılan ağrı (siyatik)
- Bacakta veya ayakta uyuşma ve karıncalanma
- Bacak kaslarında güçsüzlük
- Öksürürken, hapşırırken ya da uzun süre otururken artan ağrı
Belirtilerin şiddeti fıtığın büyüklüğüne değil, sinirin ne kadar etkilendiğine bağlıdır. Bu yüzden MR’da büyük görünen bir fıtık hafif şikâyet yapabilirken küçük bir fıtık belirgin ağrıya yol açabilir.
Ne zaman hekime başvurmalı?
Bacakta belirgin ya da giderek artan güç kaybı, idrar veya dışkı kontrolünde sorun, kasık ve makat çevresinde uyuşma varsa vakit kaybetmeden bir hekime, gerekirse acile başvurun. Ateşle birlikte bel ağrısı, açıklanamayan kilo kaybı veya gece dinlenmekle geçmeyen ağrı da hekim değerlendirmesi gerektirir. Bel fıtığı tanısı hekim muayenesi ve gerektiğinde MR ile konur.
Fizyoterapide tedavi nasıl ilerler?
Fizyoterapide amaç, sinir üzerindeki tahrişi azaltmak, ağrıyı kontrol altına almak ve omurgayı destekleyen kasları güçlendirmektir. Program genellikle aşamalı ilerler:
- Ağrılı dönem: Ağrıyı artırmayan pozisyonların ve hareketlerin bulunması, manuel terapi ile kas spazmının azaltılması, kısa yürüyüşler gibi kontrollü hareket
- Hareketin geri kazanılması: Esneme hareketleri, sinirin rahat hareket etmesine yönelik egzersizler ve duruş eğitimi
- Güçlendirme: Gövde (core), kalça ve sırt kaslarına yönelik kademeli egzersizler; ilerleyen dönemde klinik pilates
- Günlük hayata dönüş: Oturma, yük kaldırma, iş ve spor için kişiye özel öneriler
Her danışanın durumu farklı olduğundan tedavi planı ayrıntılı bir değerlendirmenin ardından kişiye özel hazırlanır. Ameliyat olan danışanlarda ise rehabilitasyon, ameliyatı yapan hekimin önerileriyle uyumlu şekilde planlanır.
Günlük hayatta küçük ama önemli adımlar
Uzun süre aynı pozisyonda kalmamak, yükü dizlerinizi bükerek ve vücudunuza yakın tutarak kaldırmak, oturduğunuzda belinizi destekleyen bir sandalye kullanmak başlangıç için iyi adımlardır. Kaçınmanız gereken hareket ve alışkanlıkları bel fıtığında yapılmaması gerekenler yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Bel fıtığına bağlı ağrınız için Şişli Fulya’daki kliniğimizde değerlendirme yaptırabilirsiniz. Ağrı yüzünden dışarı çıkmak zorsa evde fizyoterapi hizmetimizle size gelebiliriz; genel bilgi için bel ağrısı sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Şikâyetiniz için bir sağlık profesyoneline danışın.




